Maaşı Ödenmeyen İşçinin Hakları Nelerdir? İşten Kaçınma ve Haklı Fesih 2026
Maaşı ödenmeyen işçi, ücret gününden 20 gün sonra çalışmaktan kaçınabilir ya da haklı sebeple çıkıp kıdem tazminatı alabilir. Adımlar ve örnek hesap burada.
Ücret ödeme gününden itibaren 20 gün içinde ödenmezse işçi çalışmaktan kaçınabilir, dilerse sözleşmeyi haklı sebeple feshedip kıdem tazminatı isteyebilir. İki yol da 4857 sayılı İş Kanunu’nda yer alır ve sonuçları birbirinden çok farklıdır. İşçi için doğru yolu seçmek, işveren için de hangi riskle karşılaşacağını bilmek gerekir.
Ücret ne zaman ödenmiş sayılır?
Kanunun 32. maddesine göre ücret en geç ayda bir ödenir. İş sözleşmesiyle ya da toplu iş sözleşmesiyle bu süre bir haftaya kadar kısaltılabilir. Ücret Türk parasıyla, işyerinde veya işçi adına açılan banka hesabına ödenir.
Ödemenin yapıldığını ispat etmek işverene düşer. Banka dekontu ya da imzalı bordro yoksa, işçi “aldım” demese bile ödeme yapılmış sayılmaz. Bordroda yazan tutar ile hesaba yatan tutar tutmuyorsa fark, ödenmemiş ücret olarak işçinin alacağına dönüşür.
Birinci yol: iş görmekten kaçınma
Ücret gününden 20 gün geçtiği halde ödeme yapılmamışsa işçi çalışmayabilir. Bu hak 4857 sayılı Kanun’un 34. maddesinde düzenlenir. Mücbir sebep varsa hak doğmaz.
Bu yolu seçen işçi için işveren şunları yapamaz:
- Sözleşmeyi feshedemez.
- Devamsızlık gerekçesiyle disiplin işlemi uygulayamaz.
- İşçinin yerine yeni işçi alamaz, işi başkasına yaptıramaz.
Birden fazla işçi aynı anda çalışmasa bile bu durum grev sayılmaz. İşçi çalışmadığı günlerin ücretini ise genel olarak talep edemez. Ödenmeyen ücrete de gününden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faiz işler.
Bu yol sözleşmeyi sürdürmek isteyen işçi için uygundur. Ödeme yapılmayacağı belliyse çoğu zaman ikinci yol daha mantıklı olur.
İkinci yol: haklı sebeple fesih
Ücretin ödenmemesi, 4857 sayılı Kanun’un 24. maddesi uyarınca işçiye süreyi beklemeden sözleşmeyi bozma hakkı verir. İşçi bu hakkı kullandığında şu sonuçlar doğar:
| Durum | Kıdem tazminatı | İhbar tazminatı |
|---|---|---|
| Ücret ödenmediği için işçi haklı fesih yapar (SGK kodu 23-24) | Var | Yok |
| Gerekçe göstermeden istifa (SGK kodu 3) | Yok | Yok |
Burada kritik nokta fesih bildiriminin yazılı olması ve gerekçeyi açıkça belirtmesidir. “İstifa ediyorum” başlıklı dilekçeye ücret gecikmesi yazılmamışsa İK ekibi bunu sade istifa olarak okur. Ayrıntısı için istifa eden işçi kıdem tazminatı alır mı yazımıza bakabilirsiniz. Çıkış kodlarının anlamları SGK işten çıkış kodları yazısında tek tek açıklanmıştır.
Örnek hesap
Dört yıldır çalışan ve aylık brüt ücreti 45.000 TL olan bir işçinin maaşı yatmadığı için haklı fesih yaptığını varsayalım. Kıdem tazminatında her tam yıl için 30 günlük brüt ücret esas alınır. 1 Temmuz - 31 Aralık 2026 döneminde bu tutarın tavanı 73.729,87 TL’dir. 45.000 TL tavanın altında kaldığı için tavan uygulanmaz.
- Brüt kıdem tazminatı: 4 yıl x 45.000 TL = 180.000 TL
- Damga vergisi: 180.000 x %0,759 = 1.366,20 TL
- Eline geçen: 178.633,80 TL
Kıdem tazminatında yalnızca damga vergisi kesilir. Kendi tutarınızla denemek için kıdem tazminatı hesaplama aracını kullanabilirsiniz. Genel hesap mantığı kıdem tazminatı nasıl hesaplanır yazısında da var.
Bunun yanında işçi çıkış tarihine kadar tahakkuk etmiş ücretini, kullanmadığı yıllık izin ücretini ve varsa fazla mesai alacağını da isteyebilir.
İşveren ne yapmalı?
Ücret gecikecekse çalışana yazılı olarak bildirmek ve ödemeyi mümkün olan en kısa sürede yapmak riski büyütmeden yönetmenin yoludur. Nakit sıkıntısı tek başına mücbir sebep sayılmaz. Her ay şu üç şeyin tutması gerekir: bordrodaki net tutar, banka ödeme listesi ve hesaba geçen tutar. Üçü aynı olduğunda hem ispat sorunu çıkmaz hem de haklı fesih iddiasına zemin kalmaz.
Ücret gecikmesi yaşayan bir işyerinde yazılı fesih bildirimleri gelmeye başladıysa her dilekçe gerekçesiyle okunmalı, SGK çıkış kodu dilekçeyle eşleşmelidir. Yanlış kodla yapılan bildirim sonradan açılacak dava için işverene yük getirir.
Folkena’da bordro, banka ödeme listesi ve çıkış işlemleri aynı kayıttan ilerler. Ödemenin kime, ne zaman yapıldığı tek ekranda görünür.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki veya mali danışmanlık yerine geçmez. Güncel mevzuat için resmi kaynakları (SGK, GİB, Resmî Gazete) esas alın.
Sık sorulanlar
Maaşı ödenmeyen işçi çalışmayı bırakabilir mi?
Evet. 4857 sayılı Kanun'un 34. maddesine göre ücret ödeme gününden itibaren 20 gün içinde ödenmezse işçi, mücbir sebep yoksa iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir. Bu süre boyunca işveren işçiyi devamsızlıkla suçlayamaz ve sözleşmeyi feshedemez.
Maaşı ödenmeyen işçi kıdem tazminatı alır mı?
Evet, şartları varsa alır. Ücretin ödenmemesi 4857 sayılı Kanun'un 24. maddesindeki haklı fesih sebeplerindendir. İşçi sözleşmeyi bu gerekçeyle yazılı olarak feshederse kıdem tazminatı hakkı doğar, ihbar tazminatı ise doğmaz. En az 1 yıllık çalışma gerekir.
Maaş gecikirse işçi kaç gün beklemeli?
İşten kaçınma hakkı için kanun ücret gününden sonra 20 gün bekleme öngörür. Haklı fesih için böyle bir bekleme süresi yoktur, ancak ücretin tamamının ya da önemli kısmının ödenmemesi gerekir. Karar vermeden önce iş hukuku konusunda bir avukata danışmak sağlıklıdır.
Maaşın ödendiğini kim ispat eder?
İspat yükü işverendedir. Ücretin ödendiğini banka dekontu ya da imzalı bordro gibi belgeyle gösteremeyen işveren, ödemeyi yapmış sayılmaz. Bu nedenle ücretin banka hesabına yatırılması ve bordro ile eşleşmesi işveren için en güvenli yoldur.