Ücretsiz İzin Maaştan Ne Kadar Kesilir? Bordro ve SGK Etkisi 2026
Ücretsiz izinde her gün için 1/30 ücret kesilir, SGK prim günü de aynı oranda düşer. 2026 asgari ücretle 5 günlük ücretsiz izin örneği ve bordro adımları.
Ücretsiz izinde çalışanın o günlere ait ücreti ödenmez, SGK prim günü de aynı gün sayısı kadar düşer. Aylık ücretli birinde kesinti, brüt ücretin otuzda biri çarpı izin günüdür. 2026 asgari ücretinde günlük brüt 1.101 TL olduğundan, 5 gün ücretsiz izin brütten 5.505 TL düşürür.
Ücretsiz izin bordroda nasıl hesaplanır?
Bordroda önce ödenecek gün sayısı bulunur, brüt ücret bu güne göre azaltılır, sonra kesintiler yeni brüt üzerinden hesaplanır. Sıra şöyledir:
- Aylık brüt ücret 30’a bölünür, günlük brüt bulunur.
- Ücretsiz izin gün sayısı aydaki 30 günden düşülür. Kalan, ücret ödenecek ve prim bildirilecek gün sayısıdır.
- Günlük brüt, çalışılan gün sayısıyla çarpılır.
- SGK işçi payı (%14) ve işsizlik işçi payı (%1) bu yeni brüt üzerinden alınır.
- Gelir vergisi ve damga vergisi hesaplanır, asgari ücret istisnası uygulanır.
Ay 28 ya da 31 gün çekse de bordroda ay 30 gün kabul edilir. Şubat ayında 28 gün çalışan biri de bu nedenle tam ücret alır.
Örnek: asgari ücretli çalışan, 5 gün ücretsiz izin
Asgari ücretli bir çalışan Ocak ayında 5 gün ücretsiz izin kullanıyor. Çalıştığı gün sayısı 25’tir.
| Kalem | Hesap | Tutar (TL) |
|---|---|---|
| Günlük brüt | 33.030 / 30 | 1.101,00 |
| Ödenecek brüt | 1.101 x 25 | 27.525,00 |
| SGK işçi payı | 27.525 x %14 | 3.853,50 |
| İşsizlik işçi payı | 27.525 x %1 | 275,25 |
| Gelir vergisi matrahı | 27.525 - 4.128,75 | 23.396,25 |
| Hesaplanan gelir vergisi | 23.396,25 x %15 | 3.509,44 |
| Hesaplanan damga vergisi | 27.525 x %0,759 | 208,91 |
| Asgari ücret istisnası (gelir vergisi) | 28.075,50 x %15 | 4.211,33 |
| Asgari ücret istisnası (damga vergisi) | 33.030 x %0,759 | 250,70 |
| Net ödenecek | 27.525 - 4.128,75 | 23.396,25 |
Hesaplanan iki vergi de istisna tutarının altında kaldığı için kesilmez. Net tutar bu nedenle günlük net ücretle de bulunur: 935,85 x 25 = 23.396,25 TL. Çalışanın eline geçen para, tam aya göre 4.679,25 TL azalır.
Daha yüksek maaşta işler biraz değişir. Aylık brütü 50.000 TL olan biri 5 gün ücretsiz izin kullanırsa ödenecek brüt 41.666,67 TL olur, SGK işçi kesintisi (%15) 6.250,00 TL çıkar ve vergi matrahı 35.416,67 TL’ye iner. Buradan sonrası kümülatif matrahla ilerler. Tam hesap için brütten nete maaş hesaplama yazısındaki adımları izleyin.
SGK tarafında ne olur?
Ücretsiz izin günleri prim gününe yazılmaz. Yukarıdaki örnekte çalışan için 25 gün prim bildirilir, işveren primi de yalnız bu 25 gün üzerinden doğar. Bildirimde eksik gün nedeni olarak ücretsiz izin kodunu seçmek gerekir. Kodların listesi ve bildirim süresi için SGK eksik gün bildirimi ve kodları yazısına bakabilirsiniz.
Çalışan açısından bunun bir bedeli daha vardır. Prim günü eksik kaldığı için emeklilikte aranan gün sayısına o ay 25 gün yazılır. Sık tekrarlanan ücretsiz izinler uzun vadede emeklilik tarihini etkiler.
Ücretsiz izin ne zaman geçerli olur?
Ücretsiz izin iki tarafın anlaşmasıyla kullanılır. Çalışanın talebi ve işverenin onayı yazılı olmalı, başlangıç ve bitiş tarihi belli olmalıdır. İşverenin çalışanı tek taraflı olarak ücretsiz izne çıkarması iş sözleşmesinde esaslı değişikliktir. Çalışan bunu kabul etmeyebilir, Yargıtay uygulamasında bu durum çalışanın haklı fesih gerekçelerinden biri olarak da değerlendirilir.
İzin dilekçesinde şunlar bulunsun:
- İzin başlangıç ve bitiş tarihi
- Çalışanın ücretsiz izne rıza verdiğini gösteren imza
- İşverenin onayı
- İzin süresince ücret ve SGK primi ödenmeyeceği bilgisi
Kıdem tazminatı ve yıllık izin hesabında ücretsiz izin dönemlerinin nasıl sayılacağı, iş sözleşmesindeki hükümlere ve işyeri uygulamasına bağlıdır. Bunu dilekçede ya da sözleşmede açıkça yazmak ileride tartışmayı önler. Yıllık izin süreleriyle ilgili ayrıntı için yıllık ücretli izin süreleri ve hesaplama yazımız var.
Bordroda sık yapılan hatalar
- Ay 31 gün diye 31’e bölmek. Bordroda ay 30 gündür.
- Ücretsiz izni brütten düşüp prim gününü 30 bırakmak. Prim günü de düşmelidir.
- Rapor günüyle ücretsiz izin gününü aynı kodla bildirmek. İkisinin eksik gün nedeni farklıdır.
- Ay sonunda biten izni puantaja işlemeyi unutmak. Sonraki ay düzeltme bordrosu gerekir.
Puantaj, izin kaydı ve bordro aynı sistemde tutulduğunda bu hataların çoğu kendiliğinden ortadan kalkar. Her ücretsiz izin günü bir kez girilir, brüt kesintisi ve eksik gün kodu bordro programına kendisi taşınır.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki veya mali danışmanlık yerine geçmez. Güncel mevzuat için resmi kaynakları (SGK, GİB, Resmî Gazete) esas alın.
Sık sorulanlar
Ücretsiz izinde maaştan günlük ne kadar kesilir?
Aylık ücretli çalışanda ücretsiz izin kullanılan her gün için aylık brüt ücretin otuzda biri kesilir. 2026 asgari ücretinde bu tutar günlük 1.101 TL brüttür. Kesinti brüt üzerinden yapılır, SGK ve vergi kesintileri kalan ücrete göre yeniden hesaplanır.
Ücretsiz izin SGK prim gün sayısını etkiler mi?
Evet. Ücretsiz izin kullanılan günler için ne çalışan ne de işveren SGK primi öder, bu günler prim gün sayısına yazılmaz. Aylık bildirimde prim günü 30'dan az çıkar ve eksik gün nedeni olarak ücretsiz izin kodu işaretlenir.
İşveren çalışanı tek taraflı ücretsiz izne çıkarabilir mi?
Genel kural olarak hayır. Ücretsiz izin çalışanın yazılı onayıyla kullanılır. İşverenin tek taraflı olarak çalışanı ücretsiz izne göndermesi iş sözleşmesinde esaslı değişikliktir ve çalışanın haklı fesih hakkını doğurabilir.
Ücretsiz izin süresinde gelir vergisi ve damga vergisi nasıl değişir?
Vergi matrahı da düşen brüt ücret kadar azalır. Asgari ücretle çalışan biri için hesaplanan gelir ve damga vergisi, asgari ücret istisnasının içinde kaldığından bu kişide vergi kesintisi çıkmaz. Daha yüksek ücretlerde vergi, kümülatif matraha göre yeniden bulunur.