Maaş Bordrosu (Ücret Pusulası) Nasıl Okunur? Kalem Kalem Açıklama 2026

Maaş bordrosu yukarıdan aşağıya tek bir yol izler: brüt ücret yazılır, SGK ve işsizlik payı düşülür, kalan tutardan gelir vergisi ve damga vergisi hesaplanır, en sonda net ücret çıkar. 2026’da asgari ücretli bir çalışanda brüt 33.030 TL, net 28.075,50 TL’dir. Aradaki 4.954,50 TL’nin tamamı SGK ve işsizlik payıdır, vergi kesilmez.

Bordronun üst kısmında ne yazar?

Üst bölüm kimin, hangi dönem için ve kaç gün üzerinden ödeme aldığını gösterir. Burada çalışanın adı, sicil numarası, TC kimlik numarası, bordro dönemi ve ödenen gün sayısı bulunur. Gün sayısı 30 değilse sebebini mutlaka kontrol edin. Ücretsiz izin, rapor ya da ay ortası girişte gün azalır. Bu durumda brüt ücret de aynı oranda düşer. Ücretsiz iznin hesabını ücretsiz izin bordroya nasıl yansır yazısında bulabilirsiniz.

Üst bölümde ayrıca üç matrah görünür:

• SGK matrahı: primlerin hesaplandığı brüt kazanç.
• Gelir vergisi matrahı: brüt kazançtan SGK ve işsizlik payı düşülmüş tutar.
• Kümülatif vergi matrahı: yıl başından bu aya kadar biriken vergi matrahı.

Kazançlar ve kesintiler hangi sırayla gelir?

Kazançlar toplanır, kesintiler bu toplamdan sırayla çıkarılır. Kazanç tarafında temel ücret, fazla mesai, ikramiye, prim, yemek ve yol yardımı gibi kalemler yer alır. Yemek ve yol için istisna tutarlar geçerlidir, ayrıntısı yemek ve yol yardımı bordroda vergilendirme yazısındadır.

Kesinti tarafında sıra şöyledir:

1. SGK işçi payı: brütün %14’ü.
2. İşsizlik sigortası işçi payı: brütün %1’i.
3. Gelir vergisi: vergi matrahına kümülatif dilimlerle uygulanır.
4. Damga vergisi: brütün %0,759’u.
5. Asgari ücret istisnası: gelir ve damga vergisinden düşülen, geri eklenen tutar.

İşverenin ödediği %23,75’lik pay (SGK %21,75 ve işsizlik %2) çalışanın pusulasında kesinti olarak görünmez. Yalnızca işveren maliyetinde yer alır.

Örnek 1: asgari ücretli çalışan, Ocak 2026

Satır	Hesap	Tutar (TL)
Brüt ücret	30 gün	33.030,00
SGK işçi payı	33.030 x %14	4.624,20
İşsizlik işçi payı	33.030 x %1	330,30
Gelir vergisi matrahı	33.030 - 4.954,50	28.075,50
Hesaplanan gelir vergisi	28.075,50 x %15	4.211,33
Hesaplanan damga vergisi	33.030 x %0,759	250,70
Asgari ücret istisnası	gelir ve damga vergisi	-4.462,03
Net ödenecek	33.030 - 4.954,50	28.075,50

Hesaplanan vergiler, istisna tutarına eşit olduğu için sıfıra iner. Pusulada vergi satırları görünür ama kesinti toplamı yalnızca prim payından oluşur.

Örnek 2: brüt 50.000 TL maaşlı çalışan, Ocak 2026

Satır	Hesap	Tutar (TL)
Brüt ücret	30 gün	50.000,00
SGK işçi payı	50.000 x %14	7.000,00
İşsizlik işçi payı	50.000 x %1	500,00
Gelir vergisi matrahı	50.000 - 7.500	42.500,00
Hesaplanan gelir vergisi	42.500 x %15	6.375,00
Hesaplanan damga vergisi	50.000 x %0,759	379,50
Asgari ücret istisnası	gelir 4.211,33 + damga 250,70	-4.462,03
Net ödenecek	42.500 - 6.375 - 379,50 + 4.462,03	40.207,53

İlk ayda kümülatif matrah 42.500 TL olduğundan vergi %15 dilimindedir. Ayların ilerlemesiyle matrah birikir ve 190.000 TL’yi geçtiği ay oran %20 olur. Bu çalışanın net ücreti yaklaşık beşinci ayda düşmeye başlar. Düşüşün sebebi maaşın azalması değil, dilim değişimidir. Dilimlerin tamamı için 2026 gelir vergisi dilimleri yazısına bakın.

Pusulayı kontrol ederken nelere bakmalı?

Üç kontrol çoğu hatayı yakalar: gün sayısı, kesinti oranları ve kümülatif matrah.

• Gün sayısı sözleşmeyle ve puantajla uyuşuyor mu?
• SGK payı brütün %14’ü, işsizlik payı %1’i mi? Bu iki oran tavan altındaki ücretlerde sabittir.
• Kümülatif matrah, bir önceki ayın kümülatif matrahı ile bu ayın matrahının toplamına eşit mi?
• Net tutar banka hesabına yatan rakamla aynı mı?

Eksik gün varsa SGK tarafındaki karşılığını SGK eksik gün bildirimi ve kodları yazısından kontrol edebilirsiniz. Brütten nete farklı bir ücret denemek için net brüt hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

Pusulada tutarsızlık görürseniz önce bordro sorumlusuna yazılı olarak sorun. İşverenler açısından da dönemlik bordro dökümünü çalışana düzenli iletmek, ücret anlaşmazlıklarında kayıtlı bir ispat sağlar.