İkramiye ve Prim Bordroda Nasıl Vergilendirilir? Net Tutar Hesabı 2026
İkramiye ve prim, ücretle aynı bordroda SGK, gelir vergisi ve damga vergisine tabidir. 10.000 TL brüt ikramiyenin 2026 asgari ücretli bordrodaki net tutarı.
İkramiye ve prim, ödendiği ayın bordrosunda maaşa eklenir ve ücretle aynı kesintilere tabi olur. Brüt 10.000 TL ikramiye, 2026 asgari ücretle çalışan birinin Ocak bordrosunda 7.149,10 TL net olarak ele geçer. Aradaki 2.850,90 TL’nin 1.500 TL’si SGK ve işsizlik primi, 1.275 TL’si gelir vergisi, 75,90 TL’si damga vergisidir.
İkramiye bordroda nasıl yer alır?
İkramiye ayrı bir bordroya değil, ödendiği ayın bordrosuna yazılır. Brüt ücret ile ikramiye toplanır ve bütün kesintiler bu toplam üzerinden hesaplanır. Sıra şöyledir:
- Aylık brüt ücrete ikramiye ya da prim tutarı eklenir.
- Toplam brüt üzerinden SGK işçi payı (%14) ve işsizlik işçi payı (%1) bulunur.
- Brüt toplamdan bu iki kesinti düşülerek gelir vergisi matrahı çıkar.
- Matrah, yıl başından beri birikmiş kümülatif matraha eklenir ve dilim oranı belirlenir.
- Damga vergisi (%0,759) brüt toplam üzerinden hesaplanır.
- Asgari ücret istisnası düşülür, kalan net ödenir.
Prim ve ikramiye adı altında ne ödendiğinin vergisel açıdan bir önemi yoktur. Performans primi, satış primi, bayram ikramiyesi ya da yıl sonu ikramiyesi aynı şekilde işlem görür. Fark yalnızca ödemenin düzenli olup olmadığındadır, bu da kıdem tazminatı gibi sonraki hesapları etkiler.
Örnek: asgari ücretli çalışana 10.000 TL ikramiye
Asgari ücretle çalışan biri Ocak ayında 10.000 TL brüt ikramiye alıyor. Yılın ilk ayı olduğu için kümülatif matrah birinci dilimdedir (%15).
| Kalem | Hesap | Tutar (TL) |
|---|---|---|
| Aylık brüt ücret | 33.030,00 | |
| İkramiye | 10.000,00 | |
| Toplam brüt | 33.030 + 10.000 | 43.030,00 |
| SGK işçi payı | 43.030 x %14 | 6.024,20 |
| İşsizlik işçi payı | 43.030 x %1 | 430,30 |
| Gelir vergisi matrahı | 43.030 - 6.454,50 | 36.575,50 |
| Hesaplanan gelir vergisi | 36.575,50 x %15 | 5.486,33 |
| Asgari ücret istisnası (gelir vergisi) | 28.075,50 x %15 | 4.211,33 |
| Ödenecek gelir vergisi | 5.486,33 - 4.211,33 | 1.275,00 |
| Hesaplanan damga vergisi | 43.030 x %0,759 | 326,60 |
| Asgari ücret istisnası (damga vergisi) | 33.030 x %0,759 | 250,70 |
| Ödenecek damga vergisi | 326,60 - 250,70 | 75,90 |
| Net ödenecek | 43.030 - 6.454,50 - 1.275,00 - 75,90 | 35.224,60 |
Ücretin tek başına neti 28.075,50 TL idi. Aradaki fark, yani ikramiyenin net karşılığı 7.149,10 TL’dir. Asgari ücret istisnası ücretin kendisi için zaten tükenmiş olduğundan, ikramiyenin tamamı vergiye tabi olur. Bu yüzden 10.000 TL’nin yaklaşık %28,5’i kesintiye gider.
Asgari ücretin üzerinde maaş alanlarda hesap, yıl içindeki kümülatif matraha bağlı olarak değişir. Matrah 190.000 TL’yi aştığında ikramiyenin o kısmı %20’lik dilimden vergilenir. Dilimlerin nasıl işlediğini 2026 gelir vergisi dilimleri ve bordroya etkisi yazısında ayrıntılı bulabilirsiniz.
İşverene maliyeti ne kadar?
İşveren için ikramiyenin maliyeti brüt tutara SGK işveren payı eklenerek bulunur. Yukarıdaki örnekte işveren, 10.000 TL ikramiyenin üzerine %21,75 SGK ve %2 işsizlik primi, yani toplam %23,75 öder. Bu 2.375 TL eder ve toplam maliyet 12.375 TL olur. 5510 sayılı Kanun’daki 5 puanlık indirimden yararlanan işyerlerinde oran %18,75’e düşer, maliyet 11.875 TL’dir.
Çalışana 7.149,10 TL net vermek için işverenin 11.875 ile 12.375 TL arasında bir tutar harcaması gerekir. Net ikramiye üzerinden söz vermek, işveren bütçesini beklenenden fazla yükler. Net tutar vaat edildiyse brüte çevrilirken ters hesap yapılmalıdır. Bu hesabın mantığı brütten nete maaş hesaplama yazısındaki gibidir, yalnız yönü tersine çevrilir.
İkramiyenin ödeme zamanı neden önemlidir?
Gelir vergisi kümülatif hesaplandığı için aynı ikramiye yılın hangi ayında ödendiğine göre farklı dilimlere düşebilir. Yılın ilk aylarında matrah düşüktür, ikramiye %15’lik dilimde kalma ihtimali yüksektir. Yıl sonunda ödenen ikramiye ise çoğunlukla yüksek dilimlere denk gelir.
Bir de SGK tarafı vardır. İkramiye ödemesi o ayın prim matrahını büyütür. Prime esas kazanç için bir üst sınır bulunduğundan, çok yüksek maaşlılarda ikramiyenin bir kısmı için SGK primi hiç doğmayabilir. Çalışanın maaşı bu sınırın altındaysa ikramiyenin tamamı matraha girer.
Ödeme zamanı iş sözleşmesinde ya da işyeri yönetmeliğinde yazılıysa işveren bunu kendi isteğiyle değiştiremez. Uzun süre belirli bir ayda ödenen ikramiye zamanla işyeri uygulaması haline gelir ve çalışan için kazanılmış hak sayılabilir.
İkramiye ve kıdem tazminatı
Düzenli ödenen ikramiyeler kıdem tazminatının hesaplandığı giydirilmiş ücrete dahil edilir. Yılda bir kez ödenen ikramiyede yıllık tutarın on ikide biri aylık ücrete eklenir. Örneğin yılda 10.000 TL ikramiye alan birinin giydirilmiş ücretine her ay yaklaşık 833 TL ek bir tutar yansır. Bir defaya mahsus ya da tesadüfi verilen ödemeler ise genellikle hesaba katılmaz.
Hesabın tavanla ilişkisi için kıdem tazminatı nasıl hesaplanır 2026 yazısına, ihbar süresi ödemesindeki etkisi için ihbar tazminatı nasıl hesaplanır yazısına bakabilirsiniz.
Bordroda sık yapılan hatalar
- İkramiyeyi bordro dışı, elden ya da banka transferiyle ödemek. Hem SGK hem vergi tarafında eksik bildirim doğar.
- İkramiyeyi brüt ücret kolonuna yazıp SGK matrahına katmamak.
- Asgari ücret istisnasını ikramiye ayında ikinci kez uygulamak. İstisna aylık bir kez uygulanır.
- Net ikramiye vaadini brüte çevirirken kümülatif matrahı hesaba katmamak. Rakam her ay farklı çıkar.
- Prim ödemesini ay sonundan sonra yapıp bordroyu geriye dönük düzeltmek.
Ödeme tek satırda girildiğinde matrah ve kesintiler bir arada güncellenir. Elle takip edilen tablolarda ise kümülatif matrah kolayca kaymaktadır, bu yüzden Excel ile bordro takibi yazısında anlatılan riskler ikramiye aylarında daha da belirginleşir.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki veya mali danışmanlık yerine geçmez. Güncel mevzuat için resmi kaynakları (SGK, GİB, Resmî Gazete) esas alın.
Sık sorulanlar
İkramiyeden SGK primi kesilir mi?
Evet. İkramiye ve prim, ücretin eki sayıldığı için SGK prime esas kazanca dahildir. Çalışandan %14 SGK ve %1 işsizlik primi kesilir. İşveren de aynı tutar üzerinden %21,75 SGK ve %2 işsizlik primi öder. Ödeme hangi ayda yapılırsa o ayın bordrosuna yazılır.
İkramiye ayrı mı vergilendirilir, maaşla birlikte mi?
Maaşla birlikte vergilendirilir. İkramiye ödendiği ayın bordrosunda brüt ücrete eklenir, SGK kesintisi düşüldükten sonra kalan tutar kümülatif gelir vergisi matrahına katılır. Ayrı bir oran ya da ayrı bir istisna yoktur. Matrah yükseldikçe üst dilimin oranı devreye girer.
İkramiye kıdem tazminatına eklenir mi?
Düzenli ve süreklilik gösteren ikramiyeler kıdem tazminatının hesaplandığı giydirilmiş ücrete dahil edilir. Yılda bir ödenen ikramiyede yıllık tutarın on ikide biri aylık ücrete eklenir. Tesadüfen ya da bir defaya mahsus verilen ödemeler genellikle kapsam dışında kalır.
İkramiyeyi vergi yükü azalsın diye bölerek ödemek mümkün mü?
Kümülatif matrah yılın başında düşük, sonlarına doğru yüksek olduğundan, ikramiyenin yılın erken aylarına yayılması çoğunlukla daha düşük dilimde kalmasını sağlar. Ancak ödeme zamanı iş sözleşmesine ya da işyeri uygulamasına bağlıdır. Tek taraflı değiştirmek hak kaybına yol açabilir.