İşçilik Alacaklarında Zamanaşımı Kaç Yıl? Kıdem, İhbar, Fazla Mesai 2026
Kıdem, ihbar tazminatı, ücret, fazla mesai ve yıllık izin ücretinde zamanaşımı 5 yıldır. Süre ne zaman başlar, ne zaman durur, örnek tarih hesabı 2026.
İşçilik alacaklarının çoğunda zamanaşımı 5 yıldır. Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, ücret, fazla mesai, hafta tatili ve yıllık izin ücreti bu süreye tabidir. Kıdem ve ihbar tazminatında süre iş sözleşmesinin sona ermesiyle, ücret ve fazla mesaide alacağın vadesiyle başlar. Aşağıda hangi alacağın süresinin ne zaman işlemeye başladığını, neyin süreyi durdurduğunu ve bir tarih örneğini bulacaksınız.
Zamanaşımı nedir, işçilik alacaklarında kaç yıl?
Zamanaşımı, alacağın belirli bir süre kullanılmaması hâlinde işverenin “süre doldu” diyerek ödemeyi reddedebilmesi anlamına gelir. Alacak ortadan kalkmaz ama işveren bu savunmayı ileri sürerse mahkeme talebi reddeder. Hâkim süreyi kendiliğinden gözetmez, savunmayı işverenin yapması gerekir.
25 Ekim 2017’de yürürlüğe giren 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu, kıdem ve ihbar tazminatındaki eski 10 yıllık süreyi 5 yıla indirdi. Bugün süreler şöyledir.
| Alacak | Zamanaşımı | Süre ne zaman başlar? |
|---|---|---|
| Kıdem tazminatı | 5 yıl | İş sözleşmesinin sona erdiği tarih |
| İhbar tazminatı | 5 yıl | İş sözleşmesinin sona erdiği tarih |
| Ücret, ikramiye, prim | 5 yıl | Ödeme vadesi |
| Fazla mesai | 5 yıl | Her dönemin kendi ödeme vadesi |
| Hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti | 5 yıl | Ödeme vadesi |
| Yıllık izin ücreti | 5 yıl | İş sözleşmesinin sona erdiği tarih |
25 Ekim 2017’den önce sona eren sözleşmelerde kıdem ve ihbar tazminatı için eski 10 yıllık süre uygulanır. Bu tarihten sonra biten iş ilişkilerinde 5 yıl geçerlidir.
Süre ne zaman başlar? Ücret ile tazminat arasındaki fark
Kıdem, ihbar ve yıllık izin ücreti iş sözleşmesi sona erince doğar. Bu yüzden 5 yıllık süre fesih tarihinde başlar, çalışma sürerken işlemez. Ücret ve fazla mesai ise iş ilişkisi devam ederken bile her ay yeniden doğar. Her ayın alacağı kendi vadesinden itibaren 5 yıl sonra düşer.
Bunun pratik sonucu şudur. İşçi 12 yıl çalışıp işten çıksa ve fazla mesai alacağı için dava açsa, mahkeme yalnızca dava tarihinden geriye doğru 5 yıllık dönemi dikkate alır. Daha eski aylarda fazla mesai yapılmış olsa bile o aylar zamanaşımına uğramıştır. Kıdem tazminatı ise iş ilişkisi bittiği için tüm çalışma yıllarını kapsar. Zamanaşımı çalışma süresine değil, fesih tarihine bakar.
İşveren tarafı için de önemli bir ayrıntı vardır. Ödemelerin banka kaydı ve bordro imzası, ücretin ödendiğini kanıtlar ve zamanaşımı savunmasına gerek bırakmaz. Kayıtlar eksikse işveren yalnızca süreyi savunarak kurtulabilir. Bu yüzden ücret pusulasının doğru hazırlanması hem işçinin hem işverenin işine yarar.
Zamanaşımı süresini ne durdurur, ne keser?
Zamanaşımının işleyişini değiştiren üç olay vardır.
- Zorunlu arabuluculuk başvurusu. Kıdem, ihbar, ücret ve fazla mesai gibi alacaklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Başvuru yapıldığında süre durur. Arabuluculuk son tutanağı düzenlenince süre kaldığı yerden devam eder.
- Dava açılması ve icra takibi. İkisi de zamanaşımını keser. Süre sıfırdan işlemeye başlar.
- Borcun kabulü. İşveren alacağı yazılı olarak kabul eder ya da kısmi ödeme yaparsa süre kesilir.
Burada ayrım önemlidir. Durma, sayılan günleri dondurur. Kesilme ise geçen süreyi siler. İşçi bakımından en güvenli yol, süre dolmadan arabulucuya başvurmaktır.
Örnek tarih hesabı
Bir işçinin iş sözleşmesi 15 Mart 2026’da işverence feshedildi. İşçi kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve kullanılmayan yıllık izin ücretini alamadı.
- Üçü de fesihle doğan alacaklardır. Süre 15 Mart 2026’da başlar.
- Zamanaşımı süresi 5 yıldır. Alacaklar 15 Mart 2031’e kadar talep edilebilir.
- İşçi 1 Mart 2031’de arabulucuya başvurursa süre durur. Başvuru anına kadar 14 gün kalmıştır.
- Arabuluculuk anlaşmazlıkla biterse son tutanak tarihinden sonra bu 14 gün işler. Dava, bu sürede açılmalıdır.
Aynı işçinin son 5 yılda ödenmeyen fazla mesaileri ayrıdır. Dava tarihi 10 Haziran 2026 ise yalnızca 10 Haziran 2021’den sonraki aylara ait fazla mesai talep edilebilir. Daha eski aylar düşer.
Fesih sonrası hesapların nasıl yapıldığını işten çıkış bordrosu yazımızda adım adım anlattık. Kıdem tazminatını kendiniz hesaplamak için kıdem tazminatı hesaplama aracını kullanabilirsiniz. Fazla mesai alacağı için fazla mesai hesaplama aracı vardır.
Zamanaşımı ile hak düşürücü süre aynı şey değil
Zamanaşımı durur, kesilir ve işveren savunmazsa mahkeme gözetmez. Hak düşürücü süre ise durmaz, uzamaz ve hâkim kendiliğinden gözetir. İş hukukunun en bilinen hak düşürücü süresi işe iade içindir. Fesih bildiriminden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurmayan işçi işe iade hakkını kaybeder. Ayrıntıları işe iade davası şartları yazımızda bulabilirsiniz.
İşverenler için pratik öneri açıktır. Bordro, ihtar, izin formu ve fazla mesai onaylarını en az 5 yıl, davalık bir ilişki varsa daha uzun saklamak gerekir. İşçiler için öneri de aynı kadar basittir. Alacağın ödenmediğini fark eden işçi beklememeli, süre dolmadan yazılı talepte bulunup arabulucuya başvurmalıdır. Bu yazı genel bilgi içindir. Somut bir dosyada süre hesabı için bir iş hukuku avukatına danışılmalıdır.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki veya mali danışmanlık yerine geçmez. Güncel mevzuat için resmi kaynakları (SGK, GİB, Resmî Gazete) esas alın.
Sık sorulanlar
Kıdem tazminatı zamanaşımı kaç yıldır?
25 Ekim 2017'den sonra sona eren iş sözleşmelerinde kıdem tazminatı zamanaşımı 5 yıldır. Süre, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten başlar. Bu tarihten sonra alacak hâlâ vardır ancak işveren zamanaşımı def'i ileri sürerse mahkeme talebi reddeder.
Fazla mesai alacağında zamanaşımı nasıl işler?
Fazla mesai ücret niteliğinde olduğu için 5 yıllık zamanaşımına tabidir. Her ayın fazla mesaisi kendi vadesinden itibaren ayrı işler. Bu yüzden iş ilişkisi sürerken bile dava açıldığında yalnızca son 5 yılın fazla mesaisi talep edilebilir, daha eski dönemler düşer.
Zamanaşımı süresini ne durdurur?
Zorunlu arabuluculuk başvurusu süreyi durdurur. Süre, arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği tarihten sonra kaldığı yerden devam eder. Dava açılması ve icra takibi başlatılması da zamanaşımını keser, borcun işverence yazılı kabulü de aynı sonucu doğurur.
İşçilik alacağı için dava açmadan önce ne yapılır?
Kıdem, ihbar, ücret, fazla mesai gibi para alacaklarında önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Arabuluculuk anlaşmayla bitmezse düzenlenen son tutanak dava dilekçesine eklenir. Tutanak olmadan açılan dava usulden reddedilir.
İşe iade için süre ne kadardır?
İşe iade için feshin bildirildiği tarihten itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurulması gerekir. Bu süre zamanaşımı değil hak düşürücü süredir, yani durmaz ve uzamaz. 1 ayı kaçıran işçi işe iade hakkını tamamen kaybeder.