Emeklilik Nedeniyle İşten Ayrılan İşçi Kıdem Tazminatı Alır mı? 2026
Yaşlılık aylığı almak için işten ayrılan işçi kıdem tazminatını alır, ihbar tazminatı doğmaz. SGK kodu 8, gerekli belge ve 2026 tavanıyla örnek hesabı anlattık.
Yaşlılık aylığı ya da toptan ödeme almak için işten ayrılan işçi kıdem tazminatını alır, ihbar tazminatı ise doğmaz. Dayanak 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14. maddesidir. SGK’ya bu çıkış 8 numaralı kodla bildirilir. Tazminatın tutarı, her tam çalışma yılı için 30 günlük brüt ücret üzerinden hesaplanır ve 1 Temmuz - 31 Aralık 2026 döneminde tavan 73.729,87 TL’dir.
Emeklilik çıkışı, istifaya çok benzediği için bordroda en sık karıştırılan durumlardan biridir. İşçi dilekçesine “kendi isteğimle ayrılıyorum” yazdığında işveren tazminatı ödemeyebilir. Oysa ayrılış nedeni emeklilik ise hak baştan vardır ve ödenmezse işçi alacağı dava yoluyla isteyebilir.
Emeklilik çıkışında kıdem tazminatı hakkı ne zaman doğar?
Hak, işçinin emeklilik amacıyla iş sözleşmesini kendisinin sona erdirmesiyle doğar. İstifa edenin normalde tazminat alamadığını istifa eden işçi yazımızda anlattık. Emeklilik bu kuralın kanundaki istisnalarından biridir.
Hakkın doğması için şunlar gerekir:
- İşçinin aynı işverende en az 1 yıl çalışmış olması,
- Yaşlılık aylığı ya da toptan ödeme almak için gerekli şartların tamamlanmış olması,
- Ayrılışın bu amaçla yapılması ve bunun belgelenmesi.
Üçüncü madde uygulamada en çok eksik kalan noktadır. İşçi, SGK’dan aldığı emeklilik şartlarını taşıdığını gösteren yazıyı ya da tahsis talebini işverene verir. Bu belge dosyaya girer. Belge olmadan yapılan çıkışlarda işveren “istifa” diye değerlendirdiğinde uyuşmazlık kaçınılmaz olur.
Bu kural işveren feshi için de önemlidir. İşveren, emeklilik hakkı doğmuş bir işçiyi haklı sebep göstermeden çıkarırsa zaten kıdem ve ihbar tazminatı ayrı ayrı doğar. Burada konu işçinin kendi kararıyla ayrılmasıdır.
Hangi tazminatlar ödenir, hangileri ödenmez?
Emeklilik için ayrılan işçiye ödenecek kalemler aşağıdadır.
| Kalem | Ödenir mi? |
|---|---|
| Kıdem tazminatı | Evet |
| İhbar tazminatı | Hayır |
| Son ayın ücreti | Evet |
| Kullanılmayan yıllık izin ücreti | Evet |
| Ödenmemiş fazla mesai, prim, ikramiye | Evet |
İhbar tazminatı ödenmez, çünkü işçi emeklilik amacıyla ayrılırken bildirim süresine uymak zorunda değildir. İşçi süreyi beklemeden ayrılabilir, işveren de bu süre için tazminat ödemez. İhbar sürelerinin kıdeme göre nasıl işlediğini ihbar tazminatı yazımızda bulabilirsiniz.
Kullanılmayan yıllık izin ücretinin hesabı için yıllık izin ücreti rehberimize bakın. Bu tutar normal ücret gibi SGK primine ve gelir vergisine tabidir, kıdem tazminatı gibi yalnızca damga vergisi kesilmez.
Örnek hesap: 8 yıl 4 ay çalışan işçi
Giydirilmiş brüt ücreti 50.000 TL olan, 8 yıl 4 ay çalışmış ve emeklilik için ayrılan bir işçiyi düşünelim. Ücret tavanın altında kaldığı için tavan devreye girmez.
- Kıdem süresi: 8 tam yıl ve 4 ay.
- Tam yıllar için: 8 x 50.000 TL = 400.000,00 TL.
- Artan aylar için: 50.000 TL / 12 x 4 ay = 16.666,67 TL.
- Brüt tazminat: 416.666,67 TL.
- Damga vergisi (%0,759): 3.162,50 TL.
- Net tazminat: 413.504,17 TL.
Aynı işçinin giydirilmiş brüt ücreti 100.000 TL olsaydı tavan uygulanırdı. Çalışma süresi 15 yıl olsun. Hesap 15 x 73.729,87 = 1.105.948,05 TL brüt olur, 8.394,15 TL damga vergisi düşüldükten sonra 1.097.553,90 TL net ödenir. Çıplak maaşla hesap 1.500.000 TL verirdi, tavan farkı kadar düşük çıkar.
Giydirilmiş brüt ücrete yol, yemek ve düzenli ikramiye gibi süreklilik taşıyan ödemeler de katılır. Kendi rakamlarınızı kıdem tazminatı hesaplama aracına girerek sonucu hemen görebilirsiniz. Hesabın tüm adımları için kıdem tazminatı rehberimizi okuyun.
SGK bildirgesinde ve bordroda nelere dikkat edilir?
Çıkış bildirgesinde 8 numaralı kod seçilir. İşçi kendi isteğiyle ayrıldığı halde 3 numaralı kod (istifa) kullanılırsa kıdem tazminatı hakkı kayıtta görünmez. Düzeltmesi sonradan zordur, çünkü hem işçinin SGK kaydı hem tazminat dosyası etkilenir. Bütün kodların anlamı SGK çıkış kodları rehberimizde yer alıyor.
Bordro ekibinin çıkış dosyasında bulundurması gereken belgeler şunlardır:
- İşçinin emeklilik amacıyla ayrıldığını belirten yazılı dilekçe,
- SGK’dan alınan emeklilik şartlarını gösteren belge ya da tahsis talebi,
- Kıdem tazminatı hesap tablosu ve ödeme dekontu,
- Kullanılmayan izin ücretinin hesabı.
Kıdem tazminatı ücret bordrosuna dahil edilmez, ayrı bir ödeme olarak yapılır. Son ay bordrosu ile tazminatın ayrı hazırlanması, kesintilerin karışmamasını sağlar. Çıkış ayındaki tüm kalemlerin sırasını işten çıkış bordrosu yazımızda bulabilirsiniz. İşveren hesabı çıkış tarihinde kapatmalıdır. Alacakların hangi sürede zamanaşımına uğradığını zamanaşımı yazımızda anlattık.
Folkena’da çıkış nedeni olarak emeklilik seçildiğinde 8 numaralı kod önerilir, kıdem tazminatı tavana göre hesaplanır, ihbar tazminatı çıkarılır ve izin ücreti ayrı kalem olarak bordroya işlenir.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki veya mali danışmanlık yerine geçmez. Güncel mevzuat için resmi kaynakları (SGK, GİB, Resmî Gazete) esas alın.
Sık sorulanlar
Emekli olmak için işten ayrılan işçi kıdem tazminatı alır mı?
Evet. Yaşlılık aylığı ya da toptan ödeme almak amacıyla kendi isteğiyle ayrılan işçi, 1475 sayılı Kanun'un 14. maddesi gereği kıdem tazminatına hak kazanır. İşçinin istifa etmiş olması bu hakkı ortadan kaldırmaz, yeter ki ayrılış nedeni emeklilik olsun.
Emeklilik çıkışında ihbar tazminatı ödenir mi?
Hayır. İşçi emeklilik amacıyla kendi isteğiyle ayrıldığı için ihbar süresine uyma yükümlülüğü yoktur. İşveren de ihbar tazminatı ödemez. İşçi bildirim süresini beklemeden ayrılabilir, kıdem tazminatı ise bundan etkilenmeden ödenir.
Emeklilik için ayrılırken hangi SGK çıkış kodu kullanılır?
İşten çıkış bildirgesinde 8 numaralı kod kullanılır. Bu kod emeklilik için ayrılışı gösterir ve kıdem tazminatı hakkını doğrular. Yanlış kod seçilirse tazminat hakkı kayıtta görünmez ve sonradan düzeltmek zorlaşır. Bildirgeyi vermeden önce kodu kontrol edin.
Emeklilik nedeniyle ayrılırken işveren hangi belgeyi isteyebilir?
İşveren, işçinin emeklilik amacıyla ayrıldığını gösteren belgeyi isteyebilir. Genellikle işçinin yazılı dilekçesi ile SGK'dan alınan emeklilik şartlarını taşıdığını gösteren yazı ya da tahsis talebi çıkış dosyasına konur. Belge, ileride çıkabilecek uyuşmazlıkta işvereni korur.
Emeklilik nedeniyle ayrılan işçinin yıllık izin ücreti ödenir mi?
Evet. Çıkış tarihinde kullanılmamış yıllık izin günleri varsa bunların ücreti son bordroda ödenir. Bu alacak kıdem tazminatından bağımsızdır ve normal ücret gibi SGK primi ile gelir vergisine tabidir. Hesabı çıkış tarihindeki ücret üzerinden yapılır.