Kısmi Süreli (Part Time) Çalışanın Bordrosu Nasıl Hesaplanır?

Kısmi süreli (part time) çalışanın bordrosu, fiilen çalıştığı gün sayısı üzerinden orantılı kurulur: SGK primi çalışılan gün kadar yatırılır, kalan günler için eksik gün nedeni olarak 06 - Kısmi İstihdam kodu bildirilir ve bu kodla ay içinde en fazla 20 gün eksik gösterilebilir. Örneğin ayda 12 gün çalışan bir işçinin brüt ücreti 13.212 TL, işverene toplam maliyeti yaklaşık 16.350 TL’ye çıkar. Aşağıda bu hesabın adımlarını ve kısmi süreli çalışanın izin, kıdem gibi haklarını bulacaksınız.

Kısmi süreli çalışma nedir, hangi sınır geçerli?

4857 sayılı İş Kanunu’nun 13. maddesine göre kısmi süreli iş sözleşmesi, işçinin normal haftalık çalışma süresinin, tam süreli emsal işçiye göre önemli ölçüde daha az belirlendiği sözleşmedir. Uygulamada bu sınır, tam süreli çalışma süresinin üçte ikisi olarak kabul edilir; haftalık 45 saat üzerinden çalışılan bir işyerinde 30 saat ve altı çalışma kısmi süreli sayılır.

Kısmi süreli çalışma için yazılı iş sözleşmesi zorunludur. Sözleşmede haftanın hangi günleri, kaç saat çalışılacağı açıkça belirtilir; bu bilgi hem bordronun hem de SGK bildiriminin dayanağı olur.

Kısmi süreli çalışma tek bir kalıba girmez. Haftanın belirli günlerinde tam gün çalışma, her gün birkaç saatlik çalışma ya da haftanın sadece hafta sonu günlerinde çalışma gibi farklı düzenler kısmi süreli sayılabilir. Önemli olan, sözleşmede belirlenen sürenin işyerindeki tam süreli emsal çalışmanın üçte ikisini geçmemesidir. Bu sınırı aşan bir çalışma düzeni artık tam süreli kabul edilir ve buna göre bordrolanması gerekir.

SGK günü ve eksik gün bildirimi nasıl yapılır?

Kısmi süreli çalışanın SGK’ya bildirilecek prim gün sayısı, o ay fiilen çalıştığı gün sayısıdır. Ay içinde çalışılmayan günler “eksik gün” olarak işaretlenir ve nedeni 06 - Kısmi İstihdam kodu ile açıklanır. Bu kod seçildiğinde sistem, ay içinde en fazla 20 gün eksik bildirime izin verir; yani kısmi süreli bir çalışan için ayda en az 10 gün üzerinden SGK primi yatırılması gerekir.

Bildirimin dayanağı iş sözleşmesindeki çalışma günleridir; SGK denetiminde bu günlerin fiilen çalışılıp çalışılmadığı puantaj kayıtlarıyla ispatlanır. Puantaj kaydı düzensiz tutulan işyerlerinde eksik gün bildirimi sorgulanabilir; bu konuyu SGK eksik gün bildirimi ve kodları yazısında ayrıntılı işledik.

Bir çalışan ayın bir kısmında kısmi süreli, kalan kısmında tam süreli çalışırsa (örneğin ay ortasında tam süreliye geçerse) bildirim iki ayrı satırda yapılır; her dönem kendi çalışma şekline göre kodlanır. Aynı ay içinde birden fazla eksik gün nedeni varsa (örneğin hem kısmi istihdam hem rapor günü), bu nedenlerin ayrı ayrı bildirilmesi gerekir; tek bir kod altında birleştirilmez.

Kısmi süreli çalışanın ücreti nasıl hesaplanır?

Kısmi süreli çalışanın brüt ücreti, tam süreli asgari ücretin çalışılan gün oranına bölünmesiyle bulunur. 2026 aylık brüt asgari ücret 33.030 TL, günlük karşılığı 1.101 TL’dir. Haftada 3 gün çalışan ve ayda ortalama 12 gün prim günü olan bir işçi için hesap şöyledir:

Kalem	Tutar (TL)
Brüt ücret (12 gün × 1.101 TL)	13.212,00
SGK işçi payı (%14)	1.849,68
İşsizlik sigortası işçi payı (%1)	132,12
Gelir vergisi matrahı	11.230,20
Gelir ve damga vergisi	0,00 (asgari ücret istisnası kapsamında)
Net ücret	11.230,20
SGK işveren payı (%21,75)	2.873,61
İşsizlik sigortası işveren payı (%2)	264,24
İşverene toplam maliyet	16.349,85

Ücret asgari ücretin altında kaldığı için gelir ve damga vergisi istisnası tutarın tamamını kapsar, kesinti çıkmaz. Net ve brüt farkını kendi rakamlarınızla görmek isterseniz net-brüt hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

Kısmi süreli çalışanın izin, kıdem ve ihbar hakları

Eşit işlem ilkesi gereği kısmi süreli çalışan, salt çalışma süresi az diye tam süreli çalışandan daha az hakka sahip olmaz. Yıllık ücretli izin süresi buna en somut örnektir: izin günü sayısı tam süreli çalışanla aynı kıdem kademesinden hesaplanır, orantı yalnızca izin ücretine uygulanır. Bu konuyu yıllık ücretli izin süreleri yazısında detaylandırdık.

Kıdem ve ihbar tazminatı da aynı esasa göre işler: her tam yıl için 30 günlük brüt ücret üzerinden hesaplanır, ihbar süresi de kıdeme göre belirlenir. Kısmi süreli çalışanda günlük ücret düşük olduğundan tazminat tutarı da orantılı çıkar, ama hakkın kendisi tam süreli çalışanla birebir aynıdır. Kıdem hesabını kıdem tazminatı hesaplama aracıyla kontrol edebilirsiniz.

Kısmi süreli çalışmada sık yapılan hatalar

Bordro ve SGK bildirimi kısmi süreli çalışanlarda tam süreliye göre daha fazla dikkat ister. En sık karşılaşılan hatalar şunlardır:

• Sözlü anlaşmayla çalıştırma: Kısmi süreli çalışma için yazılı sözleşme yoksa, denetimde çalışma düzeni ispat edilemez ve tam süreli çalışma varsayılabilir.
• Saatlik ücreti asgari ücretin altına çekmek: Çalışılan gün oranında brüt ücret asgari ücretin altında olabilir, ama saatlik veya günlük ücret hiçbir zaman asgari ücretin saatlik ya da günlük karşılığının altına düşemez.
• 20 gün sınırını aşan eksik gün bildirimi: 06 kodu ile ayda 20 günden fazla eksik gösterilmeye çalışılırsa e-bildirge sistemi bildirimi reddeder; bu durumda çalışma düzeninin yeniden gözden geçirilmesi gerekir.
• Puantaj kaydı tutmamak: Fiilen çalışılan gün ve saatin kanıtı olmadan yapılan eksik gün bildirimi, sonradan yapılan bir SGK denetiminde sorgulanabilir.
• İzin ve tazminat hesabında oran uygulamak: Yıllık izin gün sayısına orantı uygulamak yaygın bir hatadır; orantı yalnızca ücrete ve prim gününe uygulanır, izin gün sayısına değil.

Puantaj kaydı neden kritik?

Kısmi süreli çalışmada asıl risk, hangi gün ve saatte kimin çalıştığının belgelenememesidir. SGK denetiminde işveren, eksik gün bildirimini puantaj kayıtlarıyla ispatlamak zorundadır; kayıt yoksa fark prim ve idari para cezası riski doğar. Bu risk özellikle birden fazla kısmi süreli çalışanı olan, vardiya düzeni sık değişen işyerlerinde artar; elle tutulan puantaj çizelgeleri hem hataya açıktır hem de denetimde tek başına yeterli kanıt sayılmayabilir.

Giriş çıkış kaydını dijital tutan bir PDKS sistemi, hem bordro hesabını otomatikleştirir hem de denetimde elinizin altında hazır kanıt bulundurur. Çalışanın hangi gün, hangi saatte işe geldiği ve ayrıldığı sisteme anlık işlenir; ay sonunda bu kayıt doğrudan prim gün sayısına dönüşür. Folkena’da çalışılan gün ve saat, bordroya ve SGK bildirimine otomatik yansır; elle puantaj tutmanıza ve ay sonunda saatleri tek tek toplamanıza gerek kalmaz.